2030-yilgacha 5 ming startap va $2 mlrd investitsiya: O‘zbekistonda yangi startap siyosati e’lon qilindi
2030-yilgacha mamlakatda startap loyihalar soni 5 mingtaga yetkaziladi, jalb qilingan venchur investitsiyalar hajmi esa $2 mlrdni tashkil etadi.
O‘zbekistonda startaplarni qo‘llab-quvvatlashning kompleks ekotizimini joriy etish bo‘yicha prezident qarori qabul qilindi. Hujjat bilan 2030-yilgacha startap ekotizimini rivojlantirishning aniq maqsadli ko‘rsatkichlari belgilandi.
Unga ko‘ra, 2030-yilgacha mamlakatda startap loyihalar soni 5 mingtaga yetkaziladi, jalb qilingan venchur investitsiyalar hajmi esa $2 mlrdni tashkil etadi. Shuningdek, 500 ta startap qiymati $1 mlndan, 100 ta loyiha $10 mlndan va kamida 25 ta startap $100 mlndan yuqori baholanadigan kompaniyalarga aylantirilishi rejalashtirilgan.
Startaplar faoliyati natijasida 20 mingdan ortiq yangi ish o‘rinlari yaratiladi. Bundan tashqari, yoshlarning 2 mingta startap g‘oyasi tijoratlashtiriladi hamda kamida 400 ta loyiha xalqaro bozorlarga olib chiqiladi.
Qaror bilan startap g‘oyani shakllantirishdan tortib, uni ishlab chiqish, ishga tushirish va masshtablashtirishgacha bo‘lgan jarayonni qamrab oluvchi 4 bosqichli ekotizim joriy etiladi.
2026-yil 1-apreldan boshlab yagona elektron platforma orqali ro‘yxatdan o‘tgan startap ekotizimi ishtirokchilariga bir qator xarajatlar qoplab beriladi. Jumladan, o‘quv kurslari va sertifikat olish, akseleratsiya hamda inkubatsiya dasturlarida qatnashish bilan bog‘liq xarajatlarning 50 foizigacha, biroq $20 mingdan oshmagan qismi qoplanadi. Patentlash, intellektual faoliyat natijalari va savdo belgilarini ro‘yxatdan o‘tkazish xarajatlarini qoplash ham nazarda tutilgan.
Yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish davlat maqsadli jamg‘armasi hisobidan startap studiyalari, inkubatsiya va akseleratsiya markazlarini tashkil etish uchun har yili 20 tagacha loyihaga moliyaviy ko‘mak ajratiladi. Bunday loyihalarga 1 yil imtiyozli davr bilan 5 yilgacha muddatga 5 mlrd so‘mgacha foizsiz qarz beriladi.
Mahalliy inkubatsiya yoki akseleratsiya dasturlarida ishtirok etish uchun oyma-oy ajratiladigan grantlar ham joriy qilinadi. Ularning umumiy miqdori BHMning 100 baravaridan — 41,2 mln so‘mdan oshmaydi.
2026-yil 1-apreldan boshlab Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida hokimlar rahbarligida Startaplar klubi tashkil etiladi. Klub startap tashabbuskorlari bilan har oy uchrashuvlar o‘tkazish, muammolarni hal etishda ko‘maklashish va hududdagi yirik tadbirkorlarni startap loyihalarga biriktirish bilan shug‘ullanadi.
Yagona platformadagi muvaffaqiyatli startaplar reyestriga kiritilgan loyihalar davlat xaridlari doirasida byudjet buyurtmachilari bilan shartnomalar tuzish imkoniyatiga ega bo‘ladi. 500 mln so‘mgacha bo‘lgan xaridlar bo‘yicha 50 foiz, undan yuqori xaridlar bo‘yicha esa 30 foiz miqdorida oldindan to‘lov belgilandi.
Bundan tashqari, soliq va muddati o‘tgan debitor qarzdorligi mavjud bo‘lmagan hamda soliq xavfi past deb baholangan startaplar qo‘shimcha imkoniyatlarga ega bo‘ladi. Ularga xorijda korxonalar tashkil etish, ustav fondini shakllantirish yoki filiallarni aylanma mablag‘ bilan ta’minlash uchun yiliga $500 minggacha mablag‘ni xorijiy hisob raqamlariga o‘tkazishga ruxsat beriladi.
Avvalroq raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatov 2030-yilgacha O‘zbekistonda qiymati $100 mlndan ortiq bo‘lgan 25 ta startap paydo bo‘lishi kutilayotganini ma’lum qilgandi.