Jamg‘arib boriladigan pensiya to‘lovlarini olish tartibi qanday?
Pensiya jamg‘armasidagi mablag‘laringizni qanday olish mumkinligini bilasizmi? Jamg‘arib boriladigan pensiya tizimida to‘lovlarni olish tartibi, merosga o‘tish holatlari, chet elga chiqishda mablag‘larni yechib olish va tanlov huquqi bo‘yicha eng muhim qoidalarni tushunish ko‘pchilik uchun dolzarb masalaga aylangan. Ushbu maqolada siz jamg‘arilgan pensiya mablag‘larini olishning barcha qonuniy yo‘llari, shartlari va murojaat qilish tartibini oddiy va tushunarli tilda bilib olasiz.
Jamg‘arib boriladigan pensiya tizimi O‘zbekistonda fuqarolarning kelajakdagi daromadini ta’minlashga xizmat qiladigan muhim moliyaviy mexanizmdir. Ushbu tizimda yig‘ilgan mablag‘lar ma’lum shartlar asosida fuqaroga to‘lab beriladi yoki meros qilib qoldiriladi. Quyida ushbu pensiya to‘lovlarini olish tartibi batafsil va tushunarli tarzda yoritiladi.
Kimlar jamg‘arib boriladigan pensiya to‘lovini oladi?
Jamg‘arib boriladigan pensiya tizimida ishtirok etgan fuqarolar quyidagi holatlarda to‘lov olish huquqiga ega bo‘ladi:
- Davlat pensiya tizimidan pensiya olish huquqi yuzaga kelganda
- Qonunchilikda belgilangan pensiya yoshiga yetganda
- Shaxsiy jamg‘arilgan mablag‘larni olish uchun asos paydo bo‘lganda
Demak, bu tizimdan foydalanish faqat ishlash davridagi jamg‘armalar bilan cheklanmaydi, balki rasmiy pensiya huquqi bilan ham bog‘liq.
Vafot etgan fuqaro holatida to‘lov qanday bo‘ladi?
Agar jamg‘arib boriladigan pensiya tizimida ishtirok etgan fuqaro vafot etsa:
- Uning shaxsiy hisobida jamg‘arilgan mablag‘lar to‘liq miqdorda merosga o‘tadi
- Mablag‘lar qonunchilikka muvofiq merosxo‘rga bir yo‘la to‘lab beriladi
Bu tartib fuqarolarning jamg‘armalari himoyalanganligini va oilaga to‘liq o‘tishini ta’minlaydi.
Chet elga doimiy chiqib ketish holati
Agar fuqaro O‘zbekiston hududidan doimiy yashash uchun boshqa davlatga ko‘chib ketsa:
- Jamg‘arib boriladigan pensiya hisobidagi mablag‘lar to‘liq miqdorda bir yo‘la to‘lanadi
Bu qoida fuqaroning mamlakatni tark etishi holatida ham uning jamg‘armalari yo‘qolib ketmasligini kafolatlaydi.
To‘lovni olish shaklini tanlash huquqi
Fuqarolar o‘z jamg‘armalarini olishda quyidagi variantlardan birini tanlashlari mumkin:
- Har oyda pensiya ko‘rinishida bosqichma-bosqich olish
- Barcha mablag‘ni bir yo‘la olish
Bu tanlov fuqaroga moliyaviy rejalashtirishda erkinlik beradi.
Muammolar yuzaga kelsa qayerga murojaat qilinadi?
Agar pensiya to‘lovlari to‘xtatilsa, noto‘g‘ri hisoblangan bo‘lsa yoki nizoli holatlar yuzaga kelsa, fuqarolar quyidagi tashkilotlarga murojaat qilishlari mumkin:
- Tuman yoki shahar Pensiya jamg‘armasi bo‘limi
- Yuqori turuvchi Pensiya organlari
- Xalq banki hududiy boshqarmalari
- Sud organlari
Fuqarolar o‘z pensiya hisobidagi mablag‘larni nazorat qilish uchun “SMS-xabarnoma” xizmatiga ulanib, muntazam ma’lumot olib turishlari mumkin.
7. Murojaat qilish uchun ishonch telefonlari
- Pensiya jamg‘armasi: 1140
- Xalq banki: 1106
Shuningdek, rasmiy onlayn xizmatlar orqali ham murojaat qilish imkoniyati mavjud.
Jamg‘arib boriladigan pensiya tizimi fuqarolarning moliyaviy xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan. Unda mablag‘larni olish tartibi aniq belgilangan bo‘lib, fuqaro o‘z ehtiyojiga qarab to‘lov shaklini tanlashi mumkin. Bu tizim shuningdek meros huquqi va chet elga chiqish holatlarida ham fuqarolarning manfaatlarini himoya qiladi.