SpaceX tarixdagi eng yirik IPOga tayyor: $50 mlrd jalb qilinadi
Amerikaning SpaceX kompaniyasi AQShda birlamchi aksiyalarni ommaviy joylashtirish (IPO) uchun maxfiy ariza topshirdi. Bu haqda Reuters agentligi xabar berdi.
Tanlangan hujjat topshirish formati kompaniyaga regulyatorlar bilan ishlash va moliyaviy ma’lumotlarni keng jamoatchilikka erta oshkor qilmasdan tuzatishlar kiritish imkonini beradi. Tahlilchilar prognoziga ko‘ra, jalb qilinadigan kapital hajmi $50 mlrddan oshishi mumkin. Bunday holda, bu IPO tarixdagi eng yirik joylashtirishga aylanib, 2019 yilda Saudi Aramco tomonidan o‘rnatilgan rekordni ortda qoldiradi.
Hozirgi vaqtda SpaceX xususiy kompaniyalar orasida kapitallashuv bo‘yicha dunyoda yetakchi hisoblanadi. Avvalroq biznesning umumiy qiymati sun’iy intellekt startapi xAI bilan birga $1,25 trln deb baholangan edi. Shu bilan birga, kosmik yo‘nalish alohida holda ikkilamchi bozordagi bitimlarga asoslanib $800 mlrdga baholangan, ijtimoiy tarmoq X.com egasi va Grok neyrotarmog‘ini ishlab chiquvchining bozor qiymati esa $250 mlrdni tashkil etgan.
Kompaniyaning yuqori baholanishi asosan sun’iy yo‘ldosh interneti bo‘linmasi Starlink rivoji bilan bog‘liq. Hozirda xizmat 9 million abonentga ega va mudofaa idoralari bilan amaldagi shartnomalarga ega. Mutaxassislar ushbu yo‘nalishni kompaniyaning barqaror daromad manbai sifatida ko‘rmoqda.
Shu bilan birga, IPOX tahlilchilari Elon Musk bir vaqtning o‘zida kapitallashuvi $1 trlndan ortiq bo‘lgan bir nechta loyihalarni boshqarayotgani bilan bog‘liq xavflarni ham qayd etmoqda. SpaceX’dan tashqari, uning portfeliga Tesla, Neuralink va The Boring Company ham kiradi.
Shunga qaramay, moliyaviy natijalar kompaniyaning barqarorligini tasdiqlaydi: 2025 yil yakunlariga ko‘ra sof foyda taxminan $8 mlrdni tashkil etgan, tushum esa $15–16 mlrd oralig‘ida bo‘lgan.