22-apreldan mobil bank ilovalari uchun yangi talablar: kimlarga taalluqli?
22-apreldan boshlab O‘zbekistonda mobil bank ilovalaridan foydalanish tartibiga yangi talablar joriy etiladi.
Markaziy bank tomonidan joriy etilayotgan yangi talablar moliyaviy xavfsizlikni kuchaytirish, firibgarlik holatlarining oldini olish va foydalanuvchilar ma’lumotlarini himoya qilishga qaratilgan.
Quyida ushbu yangiliklar mohiyati, kimlarga taalluqli ekani va foydalanuvchilar uchun qanday o‘zgarishlar bo‘lishini batafsil ko‘rib chiqamiz.
Yangi talablar nimani nazarda tutadi?
Yangi tartibga ko‘ra, mobil bank ilovasidagi akkauntga faqat foydalanuvchining o‘ziga yoki uning yaqin qarindoshlariga tegishli bo‘lgan bank kartalari va hisoblar biriktirilishi mumkin.
Bundan tashqari, ro‘yxatdan o‘tish jarayonida quyidagi ma’lumotlar o‘zaro mos kelishi shart:
- telefon raqami
- JSHSHIR (jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami)
- bank karta ma’lumotlari
Agar ushbu ma’lumotlar bir-biriga mos kelmasa, foydalanuvchi mobil ilovaga kira olmaydi yoki uning kirish imkoniyati cheklanadi.
Kimlar uchun amal qiladi?
Markaziy bank aniqlik kiritishicha, bu talablar asosan yangi foydalanuvchilar uchun joriy etiladi. Ya’ni, 22-apreldan keyin mobil bank ilovalarida ro‘yxatdan o‘tadigan shaxslar yangi qoidalarga to‘liq amal qilishi kerak bo‘ladi.
Hozirda mobil bank xizmatlaridan foydalanayotgan mijozlar uchun esa:
- mavjud akkauntlar saqlanib qoladi
- avvalgi tartib o‘zgarishsiz qoladi
Bu esa amaldagi foydalanuvchilar uchun qo‘shimcha noqulayliklar yuzaga kelmasligini anglatadi.
Yaqin qarindoshlar uchun istisno bormi?
Ha, yangi qoidalarga ko‘ra, ayrim holatlarda istisnolar mavjud. Agar telefon raqami foydalanuvchining yaqin qarindoshlariga tegishli bo‘lsa, ilovadan foydalanish davom ettiriladi.
Yaqin qarindoshlar toifasiga quyidagilar kiradi:
- ota-ona
- opa-singil yoki aka-uka
- turmush o‘rtog‘i
- farzandlar
Shu sababli, masalan, ota-onasining nomidagi telefon raqamdan foydalanayotgan foydalanuvchilar uchun muammo yuzaga kelmaydi.
Qachon muammo yuzaga keladi?
Muammo faqat quyidagi holatlarda yuzaga kelishi mumkin:
- telefon raqami begona shaxs nomida bo‘lsa
- bank kartasi foydalanuvchiga aloqador bo‘lmagan boshqa odamga tegishli bo‘lsa
Bunday vaziyatlarda tizim xavfsizlik nuqtai nazaridan kirishni cheklashi mumkin.
Yangi talablar nima uchun joriy etilmoqda?
Mazkur o‘zgarishlar birinchi navbatda quyidagi maqsadlarga xizmat qiladi:
- moliyaviy firibgarliklarni kamaytirish
- noqonuniy tranzaksiyalarning oldini olish
- foydalanuvchi identifikatsiyasini aniqroq qilish
- bank tizimida xavfsizlikni oshirish
So‘nggi yillarda mobil bank xizmatlari orqali sodir etilayotgan firibgarlik holatlarining ko‘paygani ushbu choralarni joriy etishga sabab bo‘lgan.
22-apreldan kuchga kiradigan yangi talablar mobil bank ilovalaridan foydalanishni yanada xavfsiz qilishga qaratilgan. Eng muhimi, bu o‘zgarishlar asosan yangi foydalanuvchilarga tegishli bo‘lib, hozirgi mijozlar odatdagidek xizmatlardan foydalanishda davom etadi.
Foydalanuvchilarga tavsiya etiladi:
- o‘z nomiga rasmiylashtirilgan telefon raqamdan foydalanish
- bank kartalarini faqat ishonchli va qonuniy tarzda biriktirish
- shaxsiy ma’lumotlarni uchinchi shaxslarga bermaslik
Bu oddiy choralar orqali siz o‘z moliyaviy xavfsizligingizni sezilarli darajada oshirishingiz mumkin.