O‘zbekistonda YHXB jarimalarini qanday teshirish mumkin?
2026-yilga kelib O‘zbekiston yo‘llarida nazorat to‘liq intellektual kameralar va "E-jarima" tizimiga o‘tdi. Endi jarimani o‘z vaqtida tekshirmaslik nafaqat MIB bilan muammolarga, balki yangi joriy etilgan 12 ballik tizim tufayli haydovchilik huquqidan mahrum bo‘lishga ham olib kelishi mumkin. Ushbu maqolada biz jarimalarni 2 daqiqa ichida tekshirish, 50% gacha tejash va ballarni qanday kuzatishni tushuntiramiz.
Jarimalarni tekshirish: 2026-yilning eng tezkor usullari
Raqamlashtirish natijasida qog‘oz xabarnomalarni kutish davri o‘tdi. Hozirda barcha ma'lumotlar real vaqt rejimida yangilanadi.
A. My.gov.uz va MyUzbekistan ilovasi
Bu usul eng ishonchli hisoblanadi, chunki u nafaqat jarima summasini, balki qoidabuzarlik videosi/fotosini va to‘plangan jarima ballarini ham ko‘rsatadi.
- Qadamlar: Ilovaga kiring -> "Mening avtomobilim" bo‘limini tanlang -> "Jarimalar va Ballar" bo‘limiga o‘ting.
B. 8860 SMS xizmati (Internet talab qilinmaydi)
Agar internet bo‘lmasa, oddiy SMS orqali bilish mumkin.
- Format: AvtoRaqam [bo‘sh joy] TexpasportSeriyasiVaRaqamini 8860 ga yuboring.
- Misol: 01A123AA AC1234567
- Narxi: 2026-yil holatiga xizmat narxi taxminan 1500 so‘m.
C. Telegram-botlar va Bank ilovalari
@UzAvto_Bot yoki yirik banklar (Uzum, Payme, Click) ilovalarida avtomobilni ro‘yxatdan o‘tkazib, "Avto-to‘lov" xizmatini yoqsangiz, jarima chiqishi bilan telefoningizga bildirishnoma (push-notification) keladi.
2026-yilgi jarima miqdorlari
2026-yil yanvar holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda Bazaviy Hisoblash Miqdori (BHM) 412 000 so‘m qilib belgilangan. Jarimalar aynan shu raqamga nisbatan hisoblanadi.
12 Ballik tizim nima?
2026-yilning eng muhim yangiligi — bu haydovchilik ballari. Har bir qoidabuzarlik uchun jarimadan tashqari ball yoziladi.
- Limit: 1 yil ichida 12 ball.
- Oqibat: Agar ballar soni 12 ga yetsa, haydovchi sud qarori bilan haydovchilik huquqidan mahrum qilinadi.
- Rag'bat: Agar haydovchi bir yil davomida qoida buzmasa, uning ballari nollashtiriladi.
Jarimalarni to‘lashda 50% va 30% chegirmalar
Hukumat qonunga itoatkor haydovchilarni rag‘batlantirishni davom ettirmoqda. 2026-yilda "Chegirma davri" quyidagicha:
- 15 kun ichida: Jarima summasining 50 foizini to‘lasangiz, qolgan qismi bekor qilinadi.
- 30 kun ichida: Jarima summasining 70 foizini (30% chegirma) to‘lasangiz, kifoya.
- 30 kundan keyin: Chegirmalar kuchi yo‘qoladi va jarima to‘liq (100%) to‘lanishi shart.
To‘lash usuli: Bank ilovasida (masalan, Click yoki Payme) jarima kvitansiyasi raqamini kiritsangiz, tizim chegirma muddatini avtomatik hisoblab, sizga kamaytirilgan summani ko‘rsatadi.
Jarimani vaqtida to‘lamaslik oqibatlari
Agar jarima 60 kun ichida to‘lanmasa:
- MIB (Majburiy ijro byurosi): Ish sud ijrochilariga o‘tadi.
- Qo‘shimcha xarajat: Jarima miqdoriga qo‘shimcha ijro yig‘imi (kamida BHMning 5-10% miqdorida) qo‘shiladi.
- Taqiqlar: Avtomobilni sotish yoki texnik ko‘rikdan o‘tkazish taqiqlanadi, shuningdek, haydovchining xorijga chiqishi cheklanishi mumkin.
2026-yilda yo‘l qoidasini buzish nafaqat qimmatga tushadi, balki haydovchilik guvohnomasidan ayrilish xavfini ham tug‘diradi. Eng yaxshi yo‘l — qoidalarga rioya qilish va jarimalarni har hafta My.gov.uz orqali tekshirib turishdir.