1-apreldan O‘zbekistonda nimalar qimmatlashadi?
2026-yil 1-apreldan boshlab O‘zbekistonda aksiz solig‘i stavkalarining yangi tizimi kuchga kiradi
2026-yil 1-apreldan boshlab O‘zbekistonda aksiz solig‘i stavkalarining yangi tizimi kuchga kiradi. Bu haqda 25-dekabr kuni prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan imzolangan normativ-huquqiy hujjatda belgilangan. Soliq kodeksiga kiritilgan mazkur o‘zgartirishlar joriy yil uchun tasdiqlangan budjet siyosati parametrlaridan kelib chiqib ishlab chiqilgan bo‘lib, iste’mol bozoridagi keng turdagi mahsulotlarni qamrab oladi.
Yoqilg‘i va gaz bozoridagi o‘zgarishlar
Yangi tartibga ko‘ra, neft mahsulotlari va gaz segmentida aksiz stavkalari o‘rtacha 7 foizga oshiriladi.
Ishlab chiqaruvchilar uchun:
- AI-80 va undan yuqori markadagi benzin bo‘yicha aksiz 1 tonna uchun 375 ming so‘mdan 402 ming so‘mga oshiriladi.
- AI-91 benzini uchun stavka 335 ming so‘mdan 360 ming so‘mga yetkaziladi.
- Aviakerosin (sintetik turlar bundan mustasno) bo‘yicha aksiz 300 ming so‘mdan 321 ming so‘mga oshadi.
- Oddiy dizel yoqilg‘isi uchun soliq 385 ming so‘m etib belgilanadi.
- “Eco” markali ekologik toza dizel yoqilg‘isi bo‘yicha stavka 325 ming so‘mdan 348 ming so‘mga ko‘tariladi.
AYoQShlardagi chakana aksizlar
1-apreldan boshlab yoqilg‘i quyish shoxobchalarida yakuniy iste’molchilar ham aksiz stavkalari oshishini his qiladi:
- AI-80 benzini uchun 1 litrga aksiz 525 so‘mdan 562 so‘mga ko‘tariladi.
- AI-91 benzini bo‘yicha stavka 470 so‘mdan 505 so‘mga oshiriladi.
- Siqilgan gaz (metan) uchun aksiz 1 kub metrga 750 so‘mdan 805 so‘mga yetkaziladi.
- Suyultirilgan gaz (LPG) 1 litr uchun 562 so‘m yoki 1 tonnasi uchun 1 070 000 so‘m miqdorida soliqqa tortiladi.
Shu bilan birga, tabiiy gaz bo‘yicha fiskal yuklama o‘zgarishsiz qoladi — 12 foiz.
Shirin ichimliklar va snaklar
Alkogolsiz ichimliklar bozorida shakar miqdoriga bog‘langan differensial aksiz solig‘i joriy etilmoqda. Endilikda soliq stavkasi ichimlik tarkibidagi 100 millilitrga to‘g‘ri keladigan shakar miqdoriga qarab belgilanadi:
- 5 grammgacha — 1 litr uchun 500 so‘m
- 5–10 gramm — 515 so‘m
- 10 grammdan yuqori — 535 so‘m
Agar mahsulot qadoqlarida tarkib haqida ma’lumot ko‘rsatilmagan bo‘lsa, avtomatik ravishda eng yuqori stavka qo‘llanadi.
Shakar o‘rnini bosuvchi moddalar mavjud ichimliklar bo‘yicha aksiz 300 so‘mdan 500 so‘mga oshiriladi. Energetik ichimliklar uchun esa soliq 7,5 foizga ko‘tarilib, 1 litrga 2 150 so‘mni tashkil etadi.
Chipslarga ilk bor aksiz solig‘i
Yangi tartibga muvofiq, kartoshka chipslari ilk bor aksiz solig‘iga tortiladi. Bunga yupqa qilib kesilgan, qovurilgan yoki quritilgan kartoshkadan tayyorlangan, iste’mol qadoqlaridagi barcha mahsulotlar kiradi.
- Aksiz stavkasi: 1 kilogramm uchun 15 000 so‘m
- Soliq mahalliy ishlab chiqaruvchilar va importchilarga birdek tatbiq etiladi.
“Shakar solig‘i”
O‘zbekiston Markaziy Osiyoda progressiv “shakar solig‘i”ni joriy etgan ilk davlatlardan biri bo‘ldi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti bunday mexanizmni semirish va diabetga qarshi kurashda samarali choralar qatoriga kiritadi. O‘zbekistonda esa ushbu soliqdan tushadigan mablag‘lar, jumladan, aholini sog‘lomlashtirish jamg‘armasini rivojlantirishga yo‘naltiriladi.
